Artur Konan Doyl:Baskervillar iti

"Baskervilning iti" Artur Konan Doylning Sherlok Xolms haqidagi eng mashhur detektiv romanlaridan biridir. U 1902 yilda nashr etilgan va qadimgi oila la'nati fonida sirli qotillik haqida hikoya qiladi.

**Syujet:**

Romanning bosh qahramoni, xususiy detektiv Sherlok Xolms o'zining sodiq do'sti va biografi doktor Jon Uotson bilan birgalikda Baskervillar oilasining la'nati bilan bog'liq g'alati ishni tergov qilmoqda. Afsonaga ko'ra, ulkan itning dahshatli sharpasi Baskervillar oilasi a'zolarini ta'qib qiladi va o'ldiradi.

Ish ser Charlz Baskervilning o'z mulklari hududida o'lik holda topilganligi va uning o'limiga ushbu la'nat sabab bo'lganligi bilan boshlanadi. Uning vorisi ser Genri Baskervil mulkka etib keldi va o'zini xavf ostida qoldirdi.

Sherlok Xolms va doktor Uotson tergovni boshlaydi va zohiriy tasavvuf ortida puxta rejalashtirilgan jinoyat yotganini aniqlaydi. Tergov paytida ular ko'plab gumondorlarga duch kelishadi, ular orasida eski xizmatkorlar va yangi tanishlar ham bor.

**Asosiy mavzular va motivlar:**

1. **Qo‘rquvning tabiati:** Romanda qo‘rquv va xurofot odamlarning voqelikni idrok etishi va xatti-harakatlariga qanday ta’sir qilishi o‘rganiladi.
2. **Ijtimoiy farqlar:** O‘sha davrdagi anglo-sakson jamiyatidagi turli sinflar va ijtimoiy maqomlarning o‘zaro ta’siri.
3. **Ratsionalizm tasavvufga qarshi:** Muammolarni hal qilishda mantiqiy yondashuvni va tasavvufiy tushuntirishlarni qarama-qarshi qo'yish.

**Moslashuvlar:**

Baskervill iti ko'p marta televizor, kino va teatr uchun moslashtirilgan bo'lib, uning doimiy mashhurligi va madaniy ahamiyatini aks ettiradi.

Bu roman Sherlok Xolmsning detektiv sifatidagi dunyoqarashini kengaytiribgina qolmay, balki Konan Doylning o‘ziga xos uslubi va intellektual yondashuvini saqlab qolgan holda o‘quvchini sir va taranglik muhitiga chuqur singdiradi.