Фотиҳ Думан: Мен, Сир, Лол китоблар тўплами

«Мен»

Ичимда бир овоз бор. Дунёга келибманки, ўзимники деб ўйлаганим ўша овоз bor... Ҳеч тўхтамаган, ҳар доим шивирлаб турган ovoz... Кимдир уни “ички овоз” деса, яна кимдир уни «Менлик» деб атайди, аммо эскилар буни “нафснинг овози”, «нафс» деб atashadi...

Нафс — заҳардир. нафс — dushmandir... У ҳеч қачон тин olmaydi... Сизнинг ҳам ичингизда бир овоз сиз билан гаплашадими? Сиз жим бўлган пайтингизда ҳам у гапираверади, шундайми? Қулоқларингизга нималарнидир пичирлайдими? Ёлғиз қолган пайтингизда бу ғалати овоз сиз билан сўзлашадими?

Мен сиз билан дардлашадиган ўша нафс ҳақида ҳикоя қилиб бераман. Шундай экан, бу китобни нафсингиз тилидан хитоб қилинадиган бир ҳикоя деб қабул qilgaysiz....

Аммо шуни билингки, қалбимизга мана шуларни васваса қилган ҳам нафсимиздир. Бизларни ишдан қолдирган, алдаб сулдаган ҳам нафсдир. Ва ҳатто, ичингиздан бир овоз сизга “Бу китобни асло ўқима!” деяётган бўлса, билингки, бу ҳам ана ўша нафснинг овозидир. Гапиришдан кўра ёзиш осонроқдек, яхшироқдек туюлади гоҳида. Гарчи қийин бўлсада, мен ҳам гапирмай, фақатгина ёзавердим. Саҳифаларни қоралайвердим. Сиз учун, айнан сиз учун yozdim...

“Ҳар бир китобнинг ўз эгаси бор”, дейдилар. Ажаб эмаски, бу китоб фақатгина сиз учун ёзилган бўлса!

«Сир»

"Айримлар тириклигида ўлик бўлур, баъзилар эса ўлганида ҳам тирикдир. Кўнгли ўлик кишининг жисми тирик бўлсада, у ўлик ҳисобланур. Кўнгил сиридан воқиф киши эса гарчи ўлса ҳам, тирикдир. Шу боис ўлмоқ деганлари ҳар доим ҳам бир хил эмас. Бу оламда ўликдай яшаганлар нариги дунёда тирикдай кезиб юради" деди Яҳё афанди.

Аввалгилар Истанбулнинг тўрт нафар руҳоний муҳофизи борлигига ишонган. Улардан бири Яҳё афанди - ўлсада, вазифаси тугамаган фазилатли зот, довруғи дунёга таралган султон Сулаймон Қонунийнинг эмикдоши.

"Абадий ишқ истайсизми? Унда ҳеч қачон ўлмайдиган Севгилига ошиқ бўлинг", деган аввалгилар. Худди ана шундай ошиқ ҳақида, бу дунёдан ўтиб кетган бўлсада, ўлмаган Яхё афанди тўғрисида сўз юритмоқчиман. Зеро, Юнус Эмро айтганидек, ошиқлар ўлмайди.

Ўлганлар йўқ бўлиб кетади деб ўйлайсизми? Ўлмайдиган ўликлар ҳам бўлсачи?..

«Лол»

Ҳар бир шаҳарнинг ўз эгаси борлигига ишонаман. Фақат шаҳарнинг эгалари бу шаҳарда туғилган, бу заминда юрган, унда қадам дам босганлар эмас, балки бу шаҳарни севган. унга кўнгил қўйганлардир унинг ҳақиқий эгалари, Вафот этган бўлсалар ҳам, ҳалигача инсонларнинг қалбида яшаб келишмоқда.

Бу сафар Шамсиддин Сивасий учун кечаларни кундузларга уладим. Ойлар давомида у зот ҳақида ўқидим, у зотни тингладим, у зот ҳақида ўйлаб уйқуга ётдим, у зот ҳақидаги сўзлар билан уйғондим. Бир шаҳарни севиш нима эканлигини, бир шаҳарга қалбан боғланиш қандай бўлишини у зотдан ўргандим.

Азиз ўқувчи, яна қалбимга бир дард тушди. Ичимда бир сир бор, лекин билмайман қаердан келди. Биргаликда қидириб кўрмаймизми, нима дейсиз? Келинг, бу дардни баҳам кўрамиз. бу сирни ўртоқлашамиз. Замоннинг алғов-далғовларидан бир четга ўтиб, эски замонда Сивасда учрашамиз ва Шамсиддин Сивасий ҳазратларининг даргоҳига борамиз.

Бу гал сизни хаёлимдаги кўзлари кўр бўлган бир инсоннинг тилсиз, лол бир котибга ёздирган ҳикоялари билан таништирмоқчиман. Бу ҳикоялар қалбларни фатҳ қилиш учун йўлга чиққан бир инсон ҳақида сўзлайди. Қандай қилиб сўзлайди, демоқчимисиз? Бирининг кўзлари аъмо, кўролмайди. Иккинчисининг эса тили лол, gapirolmaydi...